Şu ana kadar 1.641 defa okundu

ANADOLU KIZILBAŞ ALEVİLERİNDE CENAZE ERKANI

Aleviliğin özgün içeriği, İslamiyet’ten öylesine etkilenmiş ki, bin yıldır Alevi edep ve erkanlarına göre yapılan törenler, tamamen Arapça okunan dualarla, çekilen tekbirlerle bu yüce inancın o güzelim özünü tersine dönüştürmüş.
Alevi dedelerinin bir kısmı cami imamı gibi Sünni İslami şeriat usullerine göre törenler yapıyor. Buna dur demenin vakti gelmedi mi?
Aleviler yüzyıllardır dinsel ritüellerini hep gizli yapmışlardır. Her taraftan suni-İslam şeriatıyla kuşatılmış olduklarından ve baskı altında yaşadıklarından bir türlü korku çemberini kırıp kendi inanç ve ibadetlerinin gereği olan geleneklerini özgürce yaşamamışlar.
Bu durum her ne kadar bugün bir namze olsun, son yıllardaki alevi örgütleri sayesinde kırıldıysa da, ne yazık ki halen Alevilerin büyük bir kısmı inanç ritüellerini gizli yapmaktadırlar.
Gerek oxfordsemahxxTürkiye’deki cem evlerinde olsun gerekse kent yaşamında olsun, gerek bazı Avrupa ülkelerin Alevilerin büyük bir çoğunluğu cenaze törenlerini İslam usullerine göre yapıyorlar.
Aleviliğin kendine ait özgün içeriği. İslamiyet’ten öylesine etkilenmiş ki, binlerce yıllık alevi edep ve erkanlarına göre yapılan törenler, tamamen Arapça okunan dualarla, çekilen tekbirlerle bu yüce inancın o güzelim özünü tersine dönüştürmüş ve gerici bir duruma sokmuşlardır.
’’Buna dur demeli! Alevi örgütlenmesi bunun için değilmi? İnanç örgütlenmesi bunun için oluştu. Federasyonlar ve Konfederasyon bunun için kurulmadı mı? Örgütlü aleviler kendi inanç geleneklerinin özünü yaşatmak için vardırlar.
Hakka yürüyen bir can için erkan töreni yapılırken törene katılan insanlar bir haz duymalı. Gönülden duymalı, ruhen doymalı ve yapılan tören alanından içi sevgi ve muhabbet ile dolu olarak ayrılmalı. Tören alanındaki merasim esnasında yapılan konuşmalar ve anlatılanlar her seferinde törene katılan gençler için bir eğitim alanı gibi olmalı.
Bundan böyle AABF`ye bağlı derneklerimizde hakka yürüyen canlarla ilgili cenaze törenlerinin içeriği Aleviliğin özüne uygun olarak yapılmalı. Aleviler cenazelerini camiye götürüp imamın eline bırakmamalı.
Ömrü boyunca duymadığı Arapça ve İslam’a ait duaları okutmamalı.
Aleviler cenaze törenlerini cem evlerinde yapmalı. Hizmeti alevi dedeleri vermeli.
Şayet dede yoksa bu hizmeti bilen bir canda yapabilir.
Cenaze ister bayan olsun ister bay olsun yıkama hizmetini yapan kişi, hizmete başlamadan önce şu kısa duayı okur:
“Yüce Hak niyet ettik önümüze gelen bu meyidi dünya kirlerinden temizlemeye, noksan ve eksiklerimiz olursa sen dergahında bağışlayasın, bu canın ruhunu şad eyleyesin.
Boz Atlı Hızır yardımcımız olasın.
“Der ve yıkamaya başlar.
Yıkama işi bittikten sonra kefenlenir tabuta yerleştirilir.
’’Cenaze töreninin yapıldığı yerine isteyen dostları çiçeklerle süsleyerek, mumlar yakılır ve kişinin varsa bir fotoğrafı konulur.
’’Bağlama çalan bir kişi Alevilerin telli kuran dedikleri sazı ile kişinin sağlığında sevdiği ve dinlediği bir iki deyiş söyleyebilir.
’’En yakın arkadaşları ve dostları onunla ilgili kısa konuşmalar yapabilirler.
’’Sonrada dede veya onun yerine duayı okuyan kişi kimse hakka yürüyen canın yaşamını kısaca anlatarak orada hazır bulunan canları saygı duruşuna davet ederek helallik ister.
’’Cenaze töreni dört tekbir getirilerek dua edilir. Alevi dedeleri bütün tekbirleri önce hazırda bulunan cümle canlara neyi nasıl yapacaklarını anlatır…
„Bismişah-Hak- Muhammed-ya Ali” diye getirirler. Çünkü bu üçlemede aynı zamanda bir birlik yani bir teklik vardır oda Hak`tır.
„Alevilerde en makbul dua en kısa duadır. Eğer alevi cenaze erkanlarını inancımızın özü gereği yaşatmazsak çok kısa süre sonra, yakın gelecekte suni İslam’ın yoğun propaganda ve asimilasyonu karşısında yapa yalnız kalarak eriyip bitme durumuyla karşı karşıya kalır.
’’Alevi dedesi hazır cemaat `ten helallik aldıktan sonra derki “İnanç ve ibadetimizde Kıble ve Kâbe’miz İnsandır.
’’Biz yönümüzü ve yüzümüzü insana dön dermişiz. Sizin yönünüz kıbleye,
Benimse kıblem sizsiniz”
Dedikten sonra sağ elini sol göğsünün üstüne koyarak…
“Bismişah-Hak-Muhammed-ya Ali” deyip birinci tekbiri getirilir.
’’Birinci tekbirde: „Ey şanı yüce Hızır senin kudretin sonsuzdur. Sen Mürvet kârısın,
Sayısız alemleri yaratan sensin.
Cümle canlar nihayetinde sana döneceklerdir,
Şefaat Kani olan sensin.
Yönünü sana dönmüş, sana gelen bu canın kusurlarını bağışla ruhunu şad eyle.”
’’İkinci tekbirde: „Bütün Evliyaların Hakk’ı için, gönderdiğin bütün nebilerin hakkı için,
Gün ve ay ışığında doğan Muhammet ve Ali Hakk’ı için
Bol olan rahmetin için gizli ve açık her şeyi bilen yüce hak, gani olan rahmetini sana yürüyen candan esirgeme,
Mekanını ışıklarla donat, ruhunu şad eyle.”
’’Üçüncü tekbirde: “On iki hizmet Hakk’ı için,
17 Kemer bestler Hakk’ı için,
Kırklar Hakk’ı için Erkan ve ikrar verenler için,
Enel-Hak diyen Mansur Hakk’ı için
Göçüp sana gelen canımızın kusur ve eksikliklerini bağışla.
Ruhunu sonsuz nurunla aydınlat.”
’’Dördüncü tekbirde: “İnsanların akıbeti hakka yürümektir.
Seni zikreden dervişler Hakk’ı için,
Sana gönül veren aşıklar Hakk’ı için,
isminin geçtiği deyiş ve gülbengler Hakk’ı için, Evliyalar ve Embiyalar Hakk’ı için
Seni dilinden düşürmeyen bütün canların Hakk’ı için Sana yönelmiş gelen bu canımızın ruhunu şad eyle, kusurlarını af eyle.”
Alevi dedeleri ve seyitleri bütün dua ve gülbenglerini, kendi taliplerinin anladığı dilde yapar.
Asla Arapçanın yönlendirdiği islamiyetin içine girmezler.
„ Cem evlerinde kuran kurslarını vermek ve Arapça okumak utanç verici bir durumdur.
”Aleviler bu utanç verici duruma asla düşmemelidirler.
’’Dualar bittikten sonra cenaze tabut ´la toprağa verilir.
Defin edileceği sırada gülbanklar okunup sona erir…
Saygılar sevgiler canlar…
Hasan Yüksel

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın